Tourist Trap คืออะไร มองจากมุมนักเดินทาง | Wander More

Tourist Trap เป็นคำที่เคทได้มาจากนักเดินทางชาวต่างชาติอีกทีค่ะ หมายถึง “กับดักนักท่องเที่ยว” เป็นอะไรก็ตามที่เกิดจากการจัดฉากรับนักท่องเที่ยว ให้เราได้เข้าไปถ่ายรูปด้วย ไปดู ไปชม แล้วต้องเสียเงินนั่นเอง เช่น กรณีที่นักตกปลาแบบยืนเสาที่ศรีลังกาซึ่งหมดไปในปัจจุบันแล้ว เลยมีการจัดฉากขึ้นมา ยืนเสาตกปลา เพื่อให้นักท่องเที่ยวเข้าไปถ่ายภาพได้ แต่ไม่ได้สะท้อนวิถีชีวิตตามความจริงที่ปรากฏอยู่ เช่นเดียวกับนักตกปลาขาเดียวในทะเลสาบอินเลที่พม่า

เรียกง่าย ๆ ว่าเกิดจากการจัดฉาก เพื่อให้ได้ภาพสวย ยิ่งเป็นภาพชนพื้นเมือง ชนเผ่านะ ยิ่งขายดีไปใหญ่

หรือกรณีที่มีทัวร์ดึงดูดฝรั่งให้เข้าไปเยี่ยมชาวเขาเผ่าต่าง ๆ ขายเป็นแพคเกจ ที่ลาวเคทก็เจอนะ เช่น ให้เข้าไปทำขนมกับชาวเขา ซึ่งถ้าเป็นวิถีชีวิตตามความจริงก็ดีไป แต่หากเป็นการจัดฉากอีก ก็คงรู้สึกไม่ต่างจากการไปเดินงานนิทรรศการสักเท่าไหร่

หรือในไทยเอง ก็มี tourist trap อยู่เยอะเลย เช่น ทัวร์ล่องเรือ พาฝรั่งไปล่องเรือแล้วขึ้นตามท่าต่าง ๆ ท่าที่ขึ้นไปก็จะมีคนแต่งชุดไทยเอามาลัยมาคล้องคอ มีรำไทยโชว์ ฯลฯ

หรือตอนไปจีนตรงภูเขาสายรุ้ง ก็เจอว่ามีคนเอาอูฐมารอให้นักท่องเที่ยวขึ้นไปขี่ เพื่อแชะภาพสวย ๆ แล้วคิดเงิน

พอจะนึกภาพ tourist trap ออกแล้วใช่ไหมเอ่ย?

DSC05949_1200_800-10

อินธา อินเล พม่า
ชาวอินธา กับท่าพายเรือขาเดียวและสมดุลในการยืนจับปลาอันเลื่องชื่อ –ภาพโดย Kyaw Kyaw Winn
ตกปลาศรีลังกา เที่ยวศรีลังกา ท้องถิ่น ชาวประมง ยิปซีทะเล เที่ยวคนเดียว เที่ยวศรีลังกา
นักตกปลายืนเสา แห่งศรีลังกา กำลังตกปลาด้วยวิธีดั้งเดิมซึ่งเริ่มมีมาตั้งแต่สมัยหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ในยุคข้าวยากหมากแพง — ภาพโดย Steve McCurry

แล้วในมุมมองนักเดินทาง มอง  Tourist Trap อย่างไรล่ะ

ต้องเข้าใจก่อนว่า ในมุมมองนักเดินทางที่เดินทางจริงจัง ไม่ได้เที่ยวแบบนักท่องเที่ยวอีกต่อไป พอเห็นพวก Tourist Trap ก็พร้อมจะโบกมือบ้ายบายเลย เพราะรู้สึกว่ามันไม่จริง มันจัดฉาก สู้ไปคลุกคลีกับชาวบ้านตามแบบที่เขาใช้วิถีชีวิตประจำวันไม่ได้

แต่ถ้าถามว่าผิดไหมที่จะเข้าไปเอนจอยกับ Tourist Trap ก็ไม่ผิดนะ เพราะถ้ามองว่าเป็นอีกกิจกรรมหนึ่งที่เราสามารถเข้าร่วมได้ระหว่างทริป หรือเพื่อให้ได้ภาพสวย ๆ แปลก ๆ เอาไว้ขำกับตัวเองและเพื่อน ก็ขึ้นอยู่กับมุมมองของแต่ละคน

อียิปต์
อียิปต์ ก็ขึ้นชื่อเรื่อง tourist trap เหมือนกัน บางคนบอกว่าตั้งแต่ก้าวเท้าลงจากรถ หรือออกจากโรงแรมก็โดนกันไปคนละดอกสองดอก เช่น หลอกล่อให้ขี่อูฐ บอกว่าฟรี แต่คิดเงินทีหลัง ภาพที่ถ่ายออกมาก็สวยดีนะ

มีช่างภาพบางคน ที่จ้างให้ชาวบ้านแต่งตัวใส่หมวกงอบ เดินข้ามเนินทรายที่เวียดนาม เพื่อให้ตนเองได้ถ่ายภาพออกมาสวย ๆ หรือให้แต่งตัวชุดชนพื้นเมือง ทั้งๆ ที่ปัจจุบันบริเวณนั้นหรือแคว้นนั้นไม่มีใครแต่งตัวแบบนั้นกันแล้ว เคทก็มองว่าไม่ได้แปลกหรือผิดอะไร เพราะถ้าช่างภาพจะรอให้เกิดเหตุการณ์แบบนั้นขึ้นจริงในปัจจุบันคงเป็นไปไม่ได้แล้ว

เพราะเราทุกคนต่างโหยหาภาพในอดีตแบบนั้นให้เกิดขึ้นอีกครั้ง เลยทำได้แค่จัดฉากกันไป

ตอนไปถ้ำในผา “Mati Si Temple” ที่จีน เคทเดินผ่าน tourist trap ที่รับถ่ายภาพให้นักท่องเที่ยว โดยให้เปลี่ยนพร๊อบเป็นชาวพื้นเมืองจางเย่ชนเผ่าต่าง ๆ ได้ตามชอบ นึกสนุกเลยทีนี้ วิ่งเข้าไปถามเลยว่าราคาอะไรเท่าไหร่ เพราะตลกดีที่จู่ ๆ จะเห็นตัวเองแต่งตัวแบบสาวชาวมองโกล มันก็แปลกตาไปอีกแบบ และอาจเป็นครั้งเดียวในชีวิตก็เป็นได้

ทะเลทราย badain jaran ผจญภัย เที่ยวคนเดียว จีน เดินทาง เที่ยวจีน ภูเขาสายรุ้ง rainbow mountain zhangye จางเย่ matisi temple

ทริปถัดไป เวลาเจอ Tourist Trap ก็พิจารณาดูว่า เรารักที่จะเห็นอะไรจากสิ่งนั้น ใช่ทางของเราหรือเปล่า ใช่วิถีชีวิตของคนท้องถิ่นที่เราอยากเรียนรู้จริงหรือเปล่า จะโอบรับมันไว้อย่างเต็มใจแล้วมองเป็นเรื่องสนุกหรือเปล่า และที่สำคัญ ‘รายได้เข้าชุมชนไหม’ ถ้ารายได้เป็นของชาวบ้านในท้องที่ ที่หาเลี้ยงปากท้องของเขาและครอบครัว ก็ให้ถือว่าเป็นการกระจายรายได้ซะเลย ^^

ขอให้ทริปหน้า เราได้มอง Tourist Trap ในหลาย ๆ มิติกันดูนะคะ.